Báo cáo mới nhất của hội đồng trọng tài Ngoại hạng Anh vừa thừa nhận hai quả phạt đền bị bỏ sót, cả hai đều vì một lỗi quen thuộc. Lỗi giữ người trong vòng cấm xảy ra gần như ở mọi pha phạt góc, nhưng ranh giới giữa tranh chấp bình thường và phạm lỗi thì không phải ai cũng nắm rõ.
Luật nói gì về lỗi giữ người
Điều 12 Luật thi đấu bóng đá của IFAB liệt kê hành vi giữ đối phương là một lỗi bị phạt trực tiếp. Điểm khác biệt quan trọng là với lỗi giữ người, trọng tài không cần đánh giá cầu thủ có bất cẩn, liều lĩnh hay dùng lực quá mức. Chỉ cần hành vi giữ người xảy ra và ảnh hưởng tới đối phương là đủ để thổi phạt.
Nếu lỗi xảy ra trong vòng cấm của đội phòng ngự, kết quả là một quả phạt đền, bất kể bóng đang ở đâu, miễn là bóng trong cuộc. Đây là lý do các pha níu áo ở tình huống cố định luôn bị soi kỹ.
Các lỗi tiếp xúc khác trong vòng cấm được Bản tin 90 phút giải thích tại chuyên mục Luật bóng đá.
Dấu hiệu trọng tài nhìn vào
Không phải mọi va chạm tay đều là phạm lỗi. Trong tranh chấp, hai cầu thủ thường chạm vào nhau. Trọng tài thường dựa vào các dấu hiệu sau:
- Tay nắm vào áo hoặc cơ thể đối phương, không chỉ chạm thoáng qua.
- Pha giữ kéo dài, làm đối phương mất thăng bằng hoặc mất hướng di chuyển.
- Đối phương bị cản trở khả năng chơi bóng, như nhảy lên đánh đầu hay di chuyển tới điểm rơi.
- Cầu thủ bị giữ có thể không ngã. Luật không yêu cầu nạn nhân phải ngã mới thổi phạt.
Điểm cuối cùng chính là tâm điểm của vụ Alexander Isak. Anh vẫn đứng vững dù bị Jurrien Timber kéo lại, và có lẽ vì thế quyết định trên sân nghiêng về không phạt. Chi tiết được phân tích trong bài Liverpool bị từ chối phạt đền.
Khi nào thẻ vàng, khi nào thẻ đỏ
Lỗi giữ người làm hỏng một pha tấn công triển vọng sẽ bị thẻ vàng. Nếu pha giữ người ngăn một cơ hội ghi bàn rõ rệt, mức phạt cao hơn nhiều.
Luật có ngoại lệ cho phạt đền: khi cầu thủ phạm lỗi trong vòng cấm nhưng có nỗ lực chơi bóng thực sự, mức án giảm từ thẻ đỏ xuống thẻ vàng. Tuy nhiên, giữ, kéo hay đẩy người không được coi là nỗ lực chơi bóng. Vì vậy, nếu giữ người để ngăn cơ hội ghi bàn rõ rệt trong vòng cấm, cầu thủ vẫn có thể bị thẻ đỏ trực tiếp, cộng thêm quả phạt đền.
VAR được can thiệp tới đâu
VAR chỉ can thiệp khi trọng tài mắc sai sót rõ ràng. Với lỗi giữ người, khó nhất là đánh giá mức độ ảnh hưởng, một yếu tố mang tính chủ quan. Chính vì vậy, trong vụ Isak, hội đồng KMI bỏ phiếu 4-1 rằng đó là phạt đền, nhưng chỉ 3-2 rằng VAR phải vào cuộc.
Ở trận Ipswich hòa Hull City 2-2, tình huống Nobel Mendy giữ Dara O'Shea được mô tả là lỗi giữ người kéo dài rõ ràng, nên đa số cho rằng VAR lẽ ra phải đề nghị xem lại. Hai trường hợp cho thấy bài học chung: pha giữ càng lâu, càng rõ thì ngưỡng can thiệp càng dễ đạt. Cách VAR xử lý một lỗi khác trong vòng cấm được bàn trong bài lỗi chạm tay và quyết định của VAR.
Câu hỏi thường gặp
Giữ áo đối phương trong vòng cấm có bị phạt đền không?
Có, nếu pha giữ ảnh hưởng tới đối phương khi bóng trong cuộc. Đây là lỗi phạt trực tiếp nên trong vòng cấm thành phạt đền.
Cầu thủ bị giữ không ngã thì có được thổi phạt không?
Có. Luật không yêu cầu cầu thủ phải ngã. Trọng tài đánh giá mức độ ảnh hưởng của pha giữ người.
Giữ người ngăn cơ hội ghi bàn trong vòng cấm bị thẻ gì?
Có thể bị thẻ đỏ trực tiếp, vì giữ người không được coi là nỗ lực chơi bóng nên không được giảm xuống thẻ vàng.
Xem thêm
Bản tin 90 phút giải thích luật qua những tình huống nóng nhất mỗi tuần. Lưu bài viết về lỗi giữ người trong vòng cấm để tra cứu khi cần.