Lỗi chạm tay trong bóng đá luôn là nhóm tình huống gây tranh cãi nhiều nhất, và quả phạt đền phút 90+8 ở trận Bắc Ninh gặp HAGL tối 30/10 là ví dụ mới nhất. Bài viết này tóm tắt cách Luật 12 xác định lỗi chạm tay và giải thích vì sao một pha chạm tay xảy ra vài giây trước đó vẫn có thể khiến VAR hủy quả phạt đền.
Luật 12 định nghĩa chạm tay như thế nào
Theo Luật bóng đá của IFAB, ranh giới phía trên của cánh tay được tính ngang với phần dưới nách. Phần vai và vùng bắp tay sát nách không bị xem là tay khi xét lỗi. Thủ môn được dùng tay trong khu vực phạt đền của đội mình, còn khi ra ngoài khu vực đó thì áp dụng như mọi cầu thủ khác.
Trọng tài không chỉ nhìn việc bóng có chạm tay hay không. Câu hỏi quan trọng hơn là cầu thủ đã làm gì với cánh tay của mình trong tình huống đó.
Khi nào chạm tay bị thổi phạt
- Cầu thủ cố ý chạm bóng bằng tay, kể cả việc chủ động di chuyển tay về phía bóng.
- Tay ở tư thế làm cơ thể to ra một cách bất thường, không phù hợp với chuyển động của cơ thể trong tình huống đó.
- Cầu thủ ghi bàn trực tiếp bằng tay, kể cả vô tình, hoặc ghi bàn ngay sau khi bóng chạm tay mình.
- Ngược lại, bóng chạm tay khi tay ở vị trí tự nhiên, sát thân hoặc đang chống xuống đất khi ngã thường không bị xem là phạm lỗi.
Trọng tài đánh giá theo bối cảnh. Cùng một tư thế tay, ở pha bật cao tranh chấp có thể là chuyển động tự nhiên, nhưng ở pha đứng chắn đường chuyền lại có thể bị coi là mở rộng cơ thể. Vì vậy hai tình huống nhìn giống nhau vẫn có thể nhận hai quyết định khác nhau.
VAR kiểm tra chạm tay trước quả phạt đền ra sao
Quy trình VAR cho phép kiểm tra lỗi của đội tấn công trong toàn bộ giai đoạn tấn công dẫn tới bàn thắng hoặc quả phạt đền. Giai đoạn này thường được tính từ lúc đội tấn công giành quyền kiểm soát bóng và triển khai lên phía trước. Nếu trong khoảng đó có lỗi chạm tay của đội tấn công, quả phạt đền có thể bị hủy và trận đấu bắt đầu lại bằng quả phạt cho đội phòng ngự.
Đây là lý do HAGL đặt câu hỏi sau trận thua Bắc Ninh: họ cho rằng có một pha chạm tay của cầu thủ chủ nhà trước khi tình huống phạt đền xảy ra. Diễn biến cụ thể được phân tích trong bài VAR trận Bắc Ninh gặp HAGL.
Lưu ý để hiểu đúng một quyết định
Người xem thường chỉ thấy pha va chạm cuối cùng, trong khi tổ VAR có thể đã kiểm tra nhiều góc quay một cách âm thầm. Việc trọng tài chính không ra màn hình xem một pha bóng không có nghĩa pha đó bị bỏ qua. VAR chỉ đề nghị trọng tài xem lại khi cho rằng có sai sót rõ ràng.
Chạm tay cũng thường đi kèm những lỗi khác như cản phá cơ hội ghi bàn, vốn được giải thích trong bài tiêu chí cản phá cơ hội ghi bàn rõ rệt. Các quy định khác được tổng hợp tại chuyên mục Luật bóng đá.
Câu hỏi thường gặp
Bóng chạm tay có luôn bị thổi phạt không?
Không. Trọng tài xét việc cầu thủ có cố ý và tư thế tay có làm cơ thể to ra bất thường hay không.
Phần nào của cánh tay được tính khi xét lỗi?
Theo IFAB, tay được tính từ ngang phần dưới nách trở xuống; vai và vùng sát nách không tính.
VAR có thể hủy phạt đền vì một pha chạm tay trước đó không?
Có, nếu đó là lỗi chạm tay của đội tấn công trong cùng giai đoạn tấn công dẫn tới quả phạt đền.
Xem thêm
Bản tin 90 phút thường xuyên giải thích các điều luật qua những tình huống mới nhất trên sân. Bạn có thể lưu bài giải thích lỗi chạm tay để tra cứu khi cần.