Trọng tài công bố quyết định VAR qua loa sân vận động đang trở thành cách làm quen thuộc ở nhiều giải đấu lớn. Sau quả phạt đền gây tranh cãi ở trận Bắc Ninh gặp HAGL tối 30/10, HLV Lê Quang Trãi đề nghị V-League học cách các giải hàng đầu giải thích quyết định, đưa chủ đề này trở lại tâm điểm.
Quy định của IFAB về giải thích quyết định VAR
Từ mùa 2025-2026, Hội đồng Luật bóng đá quốc tế (IFAB) cho phép các giải lựa chọn hình thức để trọng tài công khai giải thích sau một lần xem lại VAR hoặc sau một quá trình kiểm tra kéo dài. Đây là lựa chọn của từng giải chứ không phải nghĩa vụ chung.
Quy định không yêu cầu đọc to mọi lần VAR kiểm tra. Khi tổ VAR xác nhận quyết định ban đầu và trận đấu tiếp tục, nhiều lần kiểm tra vẫn diễn ra mà không có thông báo. Điểm mới là sau khi trọng tài trực tiếp xem lại màn hình, khán giả được nghe kết luận và lý do thay vì chỉ nhìn cử chỉ tay.
Các giải đấu đang áp dụng ra sao
- MLS triển khai việc trọng tài thông báo quyết định sau khi xem lại VAR từ tháng 4/2024.
- Premier League áp dụng trên toàn giải từ mùa 2025-2026 với các lần xem lại VAR, trừ một số quyết định việt vị mang tính dữ kiện.
- Bundesliga thử nghiệm từ tháng 2/2025 tại chín sân thuộc hai hạng đấu cao nhất nước Đức.
- Tại World Cup 2026, FIFA cũng yêu cầu trọng tài giải thích quyết định VAR qua hệ thống phát thanh của sân.
Một thông báo VAR thường gồm những gì
Thông báo hiệu quả thường chỉ dài vài câu: quyết định ban đầu trên sân là gì, quyết định cuối cùng sau khi xem lại ra sao và lý do chính. Ở Bundesliga, trọng tài Robin Braun từng dùng micro thông báo việc hủy một quả phạt đền vì lỗi việt vị trước đó trong trận Leverkusen gặp Hoffenheim.
Cách làm này không phát toàn bộ trao đổi giữa trọng tài và tổ VAR, nên vẫn giữ được nhịp trận đấu. Nó cũng không thay thế việc làm rõ những tình huống bị nghi bỏ sót, như pha nghi chạm tay được phân tích trong bài VAR trận Bắc Ninh gặp HAGL.
V-League có thể làm gì ngay
VAR chính thức xuất hiện ở V-League từ ngày 27/7/2023, và VPF đã có năm xe VAR phục vụ mùa 2026-2027. Bài toán lúc này không chỉ nằm ở thiết bị mà ở cách truyền đạt quyết định tới khán giả. Một phương án khả thi là thử nghiệm thông báo qua micro tại một số sân, đánh giá rồi mới mở rộng.
Song song, Ban trọng tài có thể công bố hình ảnh và kết luận chuyên môn với các tình huống gây tranh cãi. Minh bạch giúp bảo vệ trọng tài khi quyết định đúng và giúp nhận diện sai sót để rút kinh nghiệm. Bạn có thể xem cách công nghệ hỗ trợ xử lý việt vị qua bài luật việt vị qua hai bàn thắng bị từ chối của Ronaldo và các phân tích khác tại chuyên mục 90 Phút Check VAR.
Câu hỏi thường gặp
Trọng tài có phải thông báo mọi lần kiểm tra VAR không?
Không. Thông báo thường chỉ diễn ra sau khi trọng tài trực tiếp xem lại màn hình hoặc sau một lần kiểm tra kéo dài.
IFAB cho phép trọng tài giải thích quyết định VAR từ khi nào?
Từ mùa 2025-2026, IFAB cho phép các giải lựa chọn áp dụng hình thức này.
V-League bắt đầu dùng VAR từ khi nào?
VAR chính thức được áp dụng tại V-League từ ngày 27/7/2023.
Xem thêm
Bản tin 90 phút sẽ theo dõi những thay đổi trong cách vận hành VAR tại V-League. Hãy lưu bài viết về việc trọng tài công bố quyết định VAR để cập nhật thêm.